Ticaret, Sanayi Odaları ve Esnafa Çağrı
Ticaretin özü basittir:
Bir emtia alınır, üzerine maliyetler, vergi ve makul bir kâr eklenir, hayat devam eder.
Ancak mesele hiçbir zaman bu kadar sade kalmaz.
Çünkü ticaret sadece hesap işi değil, aynı zamanda bir duruş meselesidir.
Bugün esnaf ve tüccarın önünde iki yol vardır:
Birincisi; kâr oranını makul tutup, sürümden kazanmak.
İkincisi; “nasıl olsa alacak” diyerek yüksek kârla kısa yoldan yürümek.
İlk yol, piyasaya nefes aldırır.
İkinci yol ise piyasayı yorar, güveni aşındırır.
Kâr ile ihtiyatın karıştığı yer
Yüksek enflasyon dönemlerinde dengeler bozulur.
Kâr ile ihtiyat birbirine girer.
Bir dönem piyasalarda şu anlayış hâkim oldu:
“%20 kâr, %20 de ne olur ne olmaz…”
Yani henüz gerçekleşmemiş bir maliyet, bugünden fiyatın içine eklendi.
Ortada ne zam vardı, ne artış… ama fiyatın içinde hepsi vardı.
Bu durum, ticaretin yönünü değiştirdi:
Mal satılmadı sadece, belirsizlik de satılmaya başlandı.
Oysa gerçekleşmemiş bir zamanın bedelini peşin almak;
ticaret değil, hayalî değeri gerçek paraya çevirmektir.
Kısa vadede korur gibi görünür.
Ama uzun vadede güveni zedeler, piyasayı kendi kendine yükselten bir döngüye sokar.
Esnafın borcu vardır
Bir esnaf düşünelim.
Yol kullanır, elektrik kullanır, su kullanır.
Devletin sağladığı güven ortamında ticaret yapar.
Vatandaş gelir, alışveriş yapar, rızkına vesile olur.
Bu durumda kazanç sadece “benimdir” denebilir mi?
Hayır.
O kazançta:
Vatandaşın hakkı vardır
Bu ülkenin payı vardır
Ticaret, sadece mal alışverişi değil;
hak alışverişidir.
Bu yüzden satıcı sadece kâr eden değil,
aynı zamanda sorumlu olandır.
Cesaret ve iyi niyet nerede başlar?
Piyasa yükselirken fiyat artırmak kolaydır.
Herkes artırırken artırmamak ise cesaret ister.
İşte gerçek cesaret burada başlar.
İyi niyet ise sözde değil, etikette görünür.
Tartıda, rafta, kasada kendini belli eder.
“Alıcı mecbur” anlayışı, ticaretin bozulduğu yerdir.
Çünkü o anda müşteri, insan olmaktan çıkar, fırsata dönüşür.
Oysa doğru bakış şudur:
“Bu insan bana rızkın kapısını açıyor.”
Bu değiştiği an:
Kazanç temizlenir
Güven oluşur
Müşteri sadakati doğar
Güven kendiliğinden oluşmaz
Bugün en çok ihtiyaç duyulan şey, ucuzluk değil; güvendir.
Güven ise temenniyle değil, taahhütle oluşur.
Bu noktada yeni bir anlayışa ihtiyaç vardır:
“Güven Sözü”
Esnafın kapısına asacağı bir tabela…
Ama sadece bir yazı değil, bir söz olmalı.
Örneğin:
Fahiş fiyat uygulanmaz
Ürün kalitesi gizlenmez
Tartı ve ölçüde hile yapılmaz
Müşteri hakkı gözetilir
Bu bir süs değil, bir davet olmalıdır:
“Beni denetleyebilirsin.”
Eğer bu söz yayılırsa, çarşıda yeni bir hava doğar:
Fiyatın değil, vicdanın rekabet ettiği bir piyasa…
Ama tek başına yetmez
Bir dükkân yaparsa güzel bir örnek olur.
Bir cadde yaparsa dikkat çeker.
Ama bir şehir yaparsa, işte o zaman ölçü oluşur.
Burada devreye meslek teşkilatları girmelidir.
Başta Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği olmak üzere,
ticaret ve sanayi odaları sadece çağrı yapmakla yetinmemelidir.
Yol göstermeli
Ölçü koymalı
Üyelerini bilgilendirmeli
Ve bu işin arkasında durmalıdır
Gönüllü ama itibarlı bir sistem kurulmalıdır.
“Güven Sözü” veren esnaf görünür olmalı, tercih edilir hale gelmelidir.
Vatandaş da şunu demelidir:
“Ben paramı güvenilir olana veririm.”
Tespit
Bugün mesele sadece enflasyon değildir.
Mesele, ticaretin ruhudur.
Herkes kendi gemisini kurtarmaya çalışırsa,
bir süre sonra denizin bittiği görülür.
Ama herkes bulunduğu yere bir liman kurarsa,
işte o zaman hem kendisi hem başkası kurtulur.
Ticaret, sadece kazanma sanatı değildir.
Kazandığın yere karşı borcunu ödeme imtihanıdır.
Ve unutulmamalıdır:
Esnafın kazancı ne kadar onun hakkıysa,
o kazancın oluştuğu toplum da o kadar alacaklıdır.
Editör
YORUMLAR