Bu metin, önceki yazının devamı mahiyetinde olup, aynı meselenin daha müşahhas bir zeminde ele alınmasıdır.
Önceki yazımızda hadis-i şerifi merkeze alarak oradaki önemli uyarıyı görünür hale getirme denemesi yapmıştık. Şimdi ise meseleyi somutlaştırmaya gayret edeceğiz. Haset mikrobu ile enfekte olmuş kişilikleri teşhis ederek hem kendimizi hem de okuyanı uyarmaya çalışacağız.
Bilinen odur ki insan, en yakından başlamak üzere başka insanları taklit ederek gelişir. Hasit; başkalarının hukukuna tecavüze açık, kendini biricik gören, üstün hissetme eğiliminde olan bir karakterdir. Olayların ve çevrenin kendi istek ve arzularına göre şekillenmesini ister; buna güç yetiremeyeceği endişesini ise derinden taşır.
Burada öne çıkan en önemli göstergelerden biri statü bağımlılığıdır. Başkalarının başarısını, kendi kriterlerine uymuyorsa kabullenemez. Bir başkasına nasip olmuş başarıyı, zenginliği ya da imkânı hazmedemez; üstelik buna gerçek bir anlam da veremez.
Kişi, haset hissinin yıkımını; kalıcı zararlarını idrak edebilirse, bu hastalıktan kurtulmak için hızlıca yol aramaya başlar. Bu noktada hem hadis-i şerifteki o şiddetli uyarı dikkate alınır, hem de toplumda istenmeyen insan hâline düşme endişesi kişiyi doğru adımlar aramaya sevk eder.
Bu yüzden kişinin kendisini, hasetle enfekte olmuş biri olarak görmesinde fayda vardır. Meseleyi bu ciddiyetle kavrarsa; hem kendi içinde bir tedavi süreci başlatır hem de dışarıdan gelen telkinlere açık hâle gelir. Böylece iyileşme gecikmez ve kişi hızlı bir şekilde toparlanma sürecine girer.
İnsan, içindeki haset duygusunu fark edip bu sürece girdiğinde, bunun ilk emareleri yumuşak başlılık olarak ortaya çıkar. Tavır değişir, dil yumuşar, bakış berraklaşır.
Tedaviye cevap vermeyen bünye ise kendini ele verir. Sürekli şikâyet eder; çevresini, insanları ve hedef aldığı oluşumları durmadan eleştirir. Kendi içindeki gerilimi dışarıya taşıyarak varlığını hissettirmeye çalışır.
Ara Tespit
“Islah olanın dili yumuşar; direnenin dili sertleşir.”
Hasedin tedavi sürecini şu başlıklar üzerinden degerlendirmede fayda var;
Zekât,
Sadaka,
Paylaşma,
Sosyal denge,
Kişilik oluşumu,
Fiilî eğitim.
Bunlar birbirinden kopuk başlıklar değildir. Her biri, hasedi kontrol altına alan ve insanı yeniden inşa eden aynı mekanizmanın farklı yüzleridir.
Zekât malı temizler, sadaka kalbi yumuşatır. Paylaşma sahip olma hırsını törpüler; sosyal denge taşkınlığı sınırlar. Kişilik bu zeminde şekillenir, fiilî eğitim ise bunu hayata taşır.
Neticede mesele, sadece bir duyguyu bastırmak değildir; o duygunun beslendiği zemini değiştirmektir.
İnsan, haset hissinin farkına vardığı anda tedavi sürecine girdiğinde, ilk emare olarak yumuşak başlılık ortaya çıkar. Dil yumuşar, tavır değişir, bakış berraklaşır.
Hasit olan kişi ise duygusunu fark ettiği an, vakit kaybetmeden aksi istikamete yönelmelidir. Arzusuna rağmen bilinçli şekilde tersine niyet almalıdır.
Bunu mümkünse tek başınayken seslendirmeli; yanında başkaları varsa doğru olanı birkaç kelimeyle ifade etmelidir. Böylece hem kendini bağlar hem de nefsini susturur.
İlk fırsatta, hasede konu olan kişi ya da oluşumlara fiilî destek vermeli; en azından gölge etmemelidir.
Ara Tespit
“Hasetle mücadele, içten geçenle değil; yapılan tercihle ölçülür.”
Tedaviye cevap vermeyen bünye ise kendini ele verir. Sürekli şikâyet eder; çevresini, insanları ve hedef aldığı oluşumları durmadan eleştirir.
Son Tespit
"Haset inkâr edildikçe derinleşir; kabul edildikçe çözülmeye başlar."
Bu yazı, bir iddia ortaya koymak için değil; meseleyi daha geniş ve daha derin ele alabilecek olanlara bir fikir kıvılcımı olması niyetiyle kaleme alınmıştır.
YORUMLAR