"Eûzu" Diyoruz da...

Eûzu ve Besmele, Bir Cümlelik Dua mı, Bir Hayat Disiplini mi?Günlük hayatımızda sıkça söylediğimiz bazı ifadeler vardır; dudaktan çıkar, dile alışır ama manası zamanla silikleşir.
  “Eûzu billâhi mine’ş-şeytâni’r-racîm. Bismillâhirrahmânirrahîm.” ifadesi de çoğu zaman bu tehlikeyle karşı karşıyadır.
  Oysa bu iki cümle, sadece bir başlangıç formülü değil, insanın kendisiyle ve Rabbiyle kurduğu ciddi bir ilişki biçimidir.
 Bize Ne Telkin Ediliyor?Eûzu ve Besmele, insana şunu telkin eder: “Bir işe başlamadan önce kendini mutlak doğru, mutlak güçlü, mutlak yeterli sanma.” Bu, zayıflık ilanı değildir. Aksine, insanın kendi sınırlarını bilmesidir. Çünkü insan yanılabilir, acele edebilir, kendini haklı görerek haksızlaşabilir. Bu ihtimali kabul etmeyen bir zihnin, sığınmaya da ihtiyacı yoktur.
Allah’a Sığınmak Ne Demektir?Allah’a sığınmak, dışarıdan bakıldığında pasif bir bekleyiş gibi algılanabilir. Oysa işin özü tam tersidir.
  Sığınmak, sorumluluğu terk etmek değil; sorumluluğu doğru yere bağlamaktır. İnsan Eûzu derken aslında şunu söyler: “Yanlış yapma ihtimalim var. Nefsime, öfkeme, aceleme güvenmiyorum.” Bu cümle, insanın kendini temize çıkarması değil; kendini denetim altına alma iradesidir.
Sığınmanın Cevap Bulması İçin Ne Gerekir?
Birincisi, farkındalık gerekir. Kişi, yanılabileceğini kabul etmelidir. “Ben zaten doğru yapıyorum” iddiası, sığınmanın kapısını kapatır.
İkincisi, irade gerekir. Dil Eûzu derken, davranış aynı yanlışa yürüyorsa, bu bir talep değil, bir alışkanlıktır. İnsan, en azından bir adım geri çekilmeye razı olmalıdır. Üçüncüsü, sorumluluğu devretmemek gerekir.
  Eûzu, “Ben söyledim, artık hata benim değil” cümlesi değildir. Tam tersine, “Ben elimden geleni yapacağım, korunmayı Sen’den isteyeceğim” demektir. Gayret insandan, muhafaza Allah’tandır.

Tevekkül TerazisiBu denge kurulmadan sığınma tamamlanmaz. Besmele Neden Ardından Gelir? Eûzu ile insan, şer ihtimalini fark eder. Besmele ile yönünü tayin eder. Önce yanlışın önü alınır, sonra iş doğru bir niyetle başlatılır. Besmele, “Bu işi kendi namıma yapmıyorum” demektir. İşi emanete almak, sonucu da hesap bilinciyle taşımaktır.
Hâsılı, Eûzu ve Besmele, Allah’tan izin istemek değildir.
  Allah’a, “Ben denetlenmeye razıyım” demektir.
  İnsan nefsini denetlemeye razıysa, sığınma anlam kazanır.
  Aksi halde bu iki cümle, seste kalır; hayata inmez.
 Eûzu ve Besmele, yanlış yapmayacağımızın garantisi değil; yanlışta ısrar etmeyeceğimizin ilanıdır.